• शनिबार ११-१९-२०८०/Saturday 03-02-2024

कोरोना विरुद्ध लड्दै जनताका विकासका कामहरु गरि रहेका छौ : पार्वती सुनुवार

पार्वती सुनुवार सिन्धुलीको महिला हिंसा विरोधी आन्दोलनमा कुनै अपरिचत नाम होइन । अखिल नेपाल महिला संघ सिन्धुलीकी शसक्त महिला नेतृकी रुपमा चिनिनुभएकी उहाँ दुर्गम अनि विकासबाट पछाडि परेको भनेर चिनिएको फिक्कल गाउँपालिकाको उपाध्यक्ष हुनुहुन्छ । वर्गिय मुक्ति बिना महिला मुक्ति संभव नहुने निश्कर्ष निकाल्नु भएकी उहाँले अहिले पनि आफ्नै पार्टी नेतृत्वबाट महिलाहरु पछाडि पारिएको वा हेपिएको अनुभव गरिरहनु भएको छ । सिन्धुली जिल्ला पार्टीमा महिलालाई पछाडि पारिएको सन्दर्भमा पटक पटक नेतृत्वसँग कुरा उठाएपनि त्यसलाई सुनुवाई नगरिएको प्रति उहाँलाई दुःख लागेको छ । एकातिर महिला हिंसाको रुप फेरिएका छन् भने अर्कातिर महिलालाई थप पिडा दिनेगरी सञ्चार माध्यममा समाचारहरु आएको देख्दा पिडा हुन्छ र त्यस्ता सञ्चार माध्यमका विरुद्ध उजुरीनैं हालौं जस्तो पनि लाग्छ नेतृ सुनुवारलाई । अनि निर्वाचनका बेला जनताको घर आँगनमा गरेका प्रतिवद्धताहरु पुरा भइरहँदा अत्यन्त खुशी लाग्ने गरेको उहाँको अनुभव पनि छ । अध्ययनशिल एवम् वर्गीय राजनीति राम्ररी बुझेकी सुनुवारसँग सहकर्मीले लामो अन्तरसम्वाद गरेका थिए । सोही अन्तरसम्वादको सम्पादित अंशः सम्पादक

महिलाका मुद्धा बोकेर सडकमा हिंड्ने मान्छे, अहिले नीति निर्माण गरेर सबै प्रकारको हिंसा अन्त्य गर्ने जिम्मेवारी आफैंले सम्हाल्दा कस्तो अनुभव गरिरहनु भएको छ ?

महिला माथिका हिंसाका मुद्धाहरु बोकेर पिडकमाथि कारबाहीको लागि दबाब सिर्जना गर्दा र आफैलें महिला माथिका न्याय र अन्याय छुट्याउनु पर्दा निश्चय पनि कठिन हुँदो रहेछ । महिला हिंसाका आवाज उठाएर हिंड्दा जति सजिलो हुन्थ्यो, त्यो भन्दा पृथक नैं हुनेरहेछ । हाम्रा काम गराईका तौर तरिकाहरु पनि भिन्न भिन्न हुने भएकाले पनि एउटा अभियन्ता र जनप्रतिनिधी अर्थात स्थानीय सरकारको रुपमा उभिनु पर्दा फरक महशुस हुन्छ नैं । तैपनि हाम्रो दृष्टिकोण महिलावादी हुने र महिलाका साना साना समस्याले पनि चसक्क घोच्ने गर्दछन् ।
युवा संगठनको नेतृत्व गरेकै कारण जिल्लाभरका नेता कार्यकर्ताले बहुमतले जिल्ला कमिटी सदस्यमा जिताउनु भएको थियो । अहिले जनप्रतिनिधी अर्थात स्थानीय सरकारका रुपमा जनताका विकासका कामहरु गर्न पाउँदा खुशी लागेको छ । पार्टीको जिम्मेवार नेता कार्यकर्ता हुनु र स्थानीय सरकारको नेतृत्व गर्नुमा धेरै भिन्नता हुँदोरहेछ । पिडित महिलाका पक्षमा कानून बनाउने, उनीहरुका पिडामा मल्हम लगाउन पाउनु र पिडकलाई कारबाहीको दायरामा ल्याउन पाउँदा अत्यन्त खुशी पनि लाग्ने रहेछ ।

मुलकु कोरोना संक्रमणको चक्रव्यूहमा फसेको छ । बन्दाबन्दीकै बीचमा तपाईहरुले गाउँपरिषद पनि सम्पन्न गर्नुभयो । यस्तो संकटपूर्ण अबस्थामा जनताका कामहरु कसरी अगाडि बढाउँदै हुनुहुन्छ ?

सिंगो विश्वनैं अहिले कोरोना महामारीसँग जुधिरहेको छ । त्यसको रोकथाम र नियन्त्रणका लागि प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र सिंगो सरकार र त्यसका मेकानिज्महरुले काम गरिरहेका छन् । हामी स्थानीय सरकार भएका नाताले हाम्रो क्षमता र सामाथ्र्यले भ्याएसम्मका कामहरु अगाडि बढिरहेका छन् । कोरोना संक्राणको त्रास एकातिर छ भने अर्कातिर जनताका विकासका कामहरुलाई निर्वाधरुपमा अगाडि बढाउने जिम्मेवारी हाम्रो काँधमा छ । त्यसैले हामीले जिल्ला पार्टी, स्थानीय पार्टी कमिटीमा छलफल  गरेर आफ्ना कामहरुलाई कोरोना रोकथाम र नियन्त्रण सँगसँगै अगाडि बढाउने योजना बनाइसकेका छौं । स्वास्थ्यका न्यूनतम् मापदण्डहरु पालनागर्दै विकासका कामलाई अगाडि बढाउन जरुरी हन्छ । त्यसका निम्ती हामी हाम्रा सबै संयन्त्रहरु परिचालन गर्ने र व्यक्तिगत दुरी कायम राख्दै जनताका दैनिक कामहरु हामीले निरन्तर गरिरहेका छौं । कोरोनालाई कारण देखाउँदै हामी चुपलागेर बस्यौं भने त समस्या नैं आइहाल्छ नि ? त्यसैले कोरोना विरुद्ध लड्दै हाम्रा कामहरु अगाडि बढाउनु पर्छ ।

प्रधानमन्त्री ओली कोरोना केही होइन सामान्य रुघाखोकी हो भन्नु हुन्छ, तपाईको बुझाई पनि त्यो भन्दा फरक देखिएन नि ?

हाम्रा प्रधामन्त्रीले बेसार खान भन्दा त्यसलाई केही सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताले आलोचना गरे । हामी ग्रामिण क्षेत्रका मानिसहरु बेसारलाई अचुक औषधी ठान्छौं । म पनि नेकपाकै सदस्य हुँ र प्रधानमन्त्री हाम्रो पार्टीको अध्यक्ष भएका हिसावले उहाँले जे भन्नु भएको छ, ती सबै कुरा सही थिए । अब जहाँसम्म हाम्रो आफ्नो सवाल छ, कोरोना संक्रमण तत्कालै अन्त्य हुने होइन । अन्त्य हुन अझैं एक दुई वर्ष लाग्नसक्छ । त्यस बेलासम्म हामी चुप लागेर बस्न पनि सकिन्न । जनताका विकासका कामहरु अवरुद्ध गर्ने, दैनिक जीवन यापन ठप्प गर्नेकुरा स्वीकार्य छैन । हामीले सबै कुरालाई चलालयमान बनाउनै पर्छ र कोरोना बिरुछ लड्दै हाम्रा दैनिकीहरु सञ्चालनमा ल्याउनै पर्छ ।

अब यो बताईदिनुस् कि तपाईको पार्टीमा महिला सहभागिताको अबस्था कस्तो छ ?

सही प्रश्न उठाउनु भयो । अहिले हाम्रो पार्टी नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीको केन्द्र, प्रदेश र जिल्ला समितिहरुमा महिला सहभागिताको अबस्था अत्यन्त नाजुक छ । यसले हामी महिलाको नेतृत्वमा बस्ने साथीहरु लाई अपमानित र लज्जित बनाएको छ । नेपालको संविधानले ब्यबस्था गरेको तेत्तीस प्रतिशत सहभागिताको अधिकार हामीले लडेर प्राप्त गरेको हौं । अहिलेकै सन्दर्भमा हेर्दा तेत्तीस प्रतिशत सहभागिताले महिलाहरुको मुक्तिको गर्दैन । हामीले आवज उठाउदै आएका छौ, आन्तरिक पार्टी जीवनमा पनि लड्दै आएका छौं । महिलाको सहभागिता आरक्षणको आधारमा हुन संख्याको आधारमा हुनुपर्छ भन्ने हाम्रो माग हो । हाम्रो पार्टी भित्रको लडाई रोकिएको छैन समान सहभागिता नभएसम्म हामी निरन्तर लडिरहन्छौं ।

तपाईंले बुझ्नु भएको कम्युनिष्ट पार्टी र अहिले दुई तिहाई प्राप्त गरेर सरकारको नेतृत्व गरेको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी बीचमा फरक पाउनु भएको छैन ?

विधी र पद्धतिबाट चलेको तत्कालिन नेकपा एमाले र जनयुद्ध गरेर आएको तत्कालिन माओवादी केन्द्रका बीचमा एकता भए पश्चात पार्टी केही बिग्रिएको जस्तो, केही समस्याहरु आएका छन् । एकता प्रक्रियामा केही समस्याहरु, जटिलताहरु आउनु त अस्वाभाविक होइन । तर पार्टीलाई नैं बद्नाम गर्नेगरी भएका सत्ता प्राप्तीका छिनाझप्टीहरुले सैयौं, नेता कार्यकर्ताको मन दुःखेको छ । पार्टीभित्र विधी, पद्धति र कम्युनिष्ट पार्टीका नेतामा हुने पर्ने न्यूनतम् आचरण र व्यवहार नहुँदा अहिले पार्टी बिग्रन थालेको छ । अहिले देखिएका तमाम समस्याहरु तत्कालै हल हुने र सबै चिज ठिक भइहाल्ने अबस्थामा पनि छैन । यी सबै समस्याहरु महाधिवेशनबाट हल हुन्छन् । अहिलेको अबस्थामा सरकार र पार्टी अध्यक्ष फेर्न गरिएका पार्टी केन्द्रका गतिविधिले पार्टीलाई फुटमा लैजान सक्छ । त्यही कारणले केन्द्र, जिल्ला र स्थानीय स्तरमा रहेका हाम्रो नेतृत्वले विगतमा भएका कमीकमजोरीबाट पाठ सिक्दै पार्टीलाई अनुशासित, मर्यादित र सामुहिक ढंगले सञ्चालन गर्नुपर्छ । त्यसले मात्रै हामीले खोजेको र चाहेको कम्युनिष्ट पार्टी निर्माण हुन्छ ।

फिक्कल गाउँपालिकाको निर्णय प्रक्रियामा उपाध्यक्ष हावी हुन थालिन् भनेर बाहिर चर्चा शुरु हुन थालेको छ । के वास्तविकता त्यहीनैं हो ?

म माथि यस प्रकारको आरोप आउनुलाई स्वभाबिक जास्तो लाग्छ । अन्य गाउँपालिकामा नगरपालिकामा उपाध्यक्ष, उपप्रमुखलाई निर्णायक स्थानमा ठाउँ दिइएन वा पाइएन भनेर आवाज उठिरहेका बेला मेरो बाहिर त्यस्तो कुरा आउनु राम्रो पक्ष हो । अरुले कम पढलेख गरेका छन् त्यसैले पुरुष नेतृत्वले हेप्छन् होलान । वा हाम्रो आफ्नै कार्यक्षमता वा काम गराइको स्पिरिट नमिलेर पनि कहिले काँही त्यस्तो समस्या आएको हुनसक्छ । मेरै सन्दर्भमा भन्नु पर्दा पनि कसै कसैले फिक्कल गाउँपालिकाको उपाध्यक्षले धेरै पढेकी छ, त्यसैले अरु सबैलाई छायाँमा पारेर आफ्नो पक्षमा निर्णय गराई भन्ने आरोप आउने गरेको मैंले पनि सुकेकी छु । त्यसमा म खुशी पनि छु । गाउँपालिका भित्र भएका असन्तुष्टि मिडियासम्म पनि लिएर पुगेका छन् । स्थानीय तहका उप्रमुखहरु तर हामी सामुहिक निर्णयका आधारमा कार्यपालिकाबाटनै समाधान गर्छौ । आफ्नो गाउँपालिका भित्रको टिममा भएका असन्तुष्टि देखिएका कुराहरु लिएर नेतृत्वले जान पनि हुँदैन । केही असन्तुष्टिहरु हुन सक्छन्, ती असन्तुष्टिलाई गाउँपालिका भित्र कार्यपालिकामानै समाधान गर्ने बाताबरण निर्माण गर्नुपर्दछ । नेतृत्व हामीनैं हो भन्ने पनि होइन। सामूहिक निर्णय, सामूहिक जिम्मेवारीमा कहिले काँही सामान्य मतभेद त भइहाल्छन् नि ? तर त्यसलाई कसरि समाधान गर्ने भन्ने कुरा नेतृत्वमा भर पर्दछ ।

तपाईले त लोकसेवा पास गरेर आएका एक राष्ट्रसेवक इन्जिनियरलाई अयोग्य घोषणा गरिदिनुभयो, यस्तो घोषणा गर्न मिल्छ र ?

गाउँ कार्यपालिकाले लगाएको काम पुरा नगर्ने, कार्यालय टिमसँग छलफलै नगरी आफुखुशी हिंडेपछि सरकालाई नटेरेको होइन । जनताले निर्वाचित गरेर पठाएको प्रतिनिधीहरुलाई नटेर्ने, सेवाग्राहीसँग झर्किने, अपमानित गर्ने र तोकिएका कामहरु गर्न आलटाल गर्ने कसरी
राष्ट्रसेवक कर्मचारी हुनसक्छन् । उहाँले उपाध्यक्षलाई मात्र हैन जनाताको अभिमत लाई नटेरेको हो । एक अर्कालाई नटेरी गाउँपालिका लाई असहयोग गर्ने, फिक्कल गाऊँपालिकाको भौगोलिक विकटतालाई ख्याल नगर्ने कुराले सबैभन्दा बढी समस्या सिर्जना  गरेको हो । उहाँमा सैद्धान्तिक ज्ञान त होला, तर फिल्डमा गएर काम गर्न सक्ने क्षमता भने मैंले पाउन सकिंन । लोकसेवा पास गरेको दम्भ देखाएर जनताका काम नगरेपछि हामीले उनलाई अयोग्य भनेका हौं । हामी अहिले पनि उक्त निर्णयमा अडिग छौं । कुनै फेरबदल हुँदैन । उहाँले काम गर्न सक्नुभएन पत्राचार गरियो एकदम सही थियो ।

कार्यपालिका सदस्यमाथि भएको यौनजन्य हिंसालाई तपाईले कानुनी कारबाही हुनबाट जोगाउनु भयो । घटनानैं लुकाउनु भयो भनेर बाहिर प्रचारवाजी भइरहेकाछन् के हो वास्तबिकता ?

हाम्रो कार्यपालिका सदस्य र त्यसमा पनि महिला भएकै कारणले र फरक पार्टीबाट नेकपामा प्रबेश गरेकै कारणले केहि मानिसहरुमा आक्रोस पैदा भएको छ । त्यसको बारेमा कसरी उनीहरुको बदनाम गर्न सकिन्छ भनेर काँग्रेसीहरुले लगाएको आरोप हो । यो महिला माथि गरिएको जघन्य अपराधको रुपमा मैंले लिएको छु । ब्यक्तिगत अश्मीता नै सिध्याउने खेलहरु भएको छ । र उनीहरुले मिडियालाई पनि लगत समाचार लेख्न लगाए । त्यो अत्यन्त दुःखद पक्ष हो । त्यसमा हाम्रो गंभीर ध्यानकर्षण भएको छ । महिलाको अस्मितामाथि जघन्य आरोप लगाउनेहरु माथि हामीले राष्ट्रिय महिला आयोगमा उजुरी दर्ता गराउने तयारी गरेका छौं । त्यस्ता गलत अफवाह फैलाउनेहरुलाई दण्डित नगरेसम्म त्यस्ता गलत हरकतहरु गरिरहन्छन् । गलत कुरा गर्ने र बाहिर मैंले सबै कुरा लुकायो भनेर हिड्नुको केही अर्थ छैन । महिलामाथि त्यस्तो हिंसा गर्ने र उल्टै बनावटी कुरा कुरा गरेर नेतृत्वको बद्नाम गर्न खोज्नेहरु अपराधिक मानसिकता ग्रसित व्यक्तिहरु हुन् ।

प्रतिकृया दिनुहोस

विद्यालयमा नै जीवन उपयोगी सीप पढाउँछौ

फिक्कल गाउँपालिकाको विकासको लागी पालिकाले कस्तो नीति निर्माण गरेको, विद्यार्थी, कृषक, युवाको लागी पालिकाले कस्तो नीति अवलम्बन गरेका छ, लगायतको विषयमा

चुनावका बेला गरेका धेरै प्रतिबद्धता पुरा गरिसके : राउत

  बास्तावमा चदाहाँ नदीले खेती योग्य जमिनालाई बगर बनाएको सत्य छ । धेरै किसानका खेतहरु बगमा परिणत भएका पनि हामीले देखेका छौ । तर हामी हेरर मात्र

समाजवादी यात्राकालागि खुड्किलाहरु तयार गरि रहेका छौ : राजु बराल

माक्र्सवाद र लेलिनवाद मात्रै होइन, जनताको बहुदलिय जनबादनैं नबुझ्दै कम्युनिष्ट पार्टीमा लागेको लागेको स्मरण छ । अरु नेताको पछि लाग्दै गर्दा